(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
9.30. అధ్యాయః 030
Mahabharata - Shalya Parva - Chapter Topics
కృపద్గౌణికృతవర్మసు హృదమేత్య దుర్యోధనేన భాపమాణేషు తత్ర యదృచ్ఛోపాగతైర్వ్యాధైస్తద్దర్శనం॥ 1 ॥
వ్యాధనివేదనేన సపరివారైః పాణ్·డవైర్హ్రదం ప్రత్యాగమనం॥ 2 ॥
తద్దర్శనేన కృపాదిభిర్దుర్యోధనాభ్యనుజ్ఞానేన దూరస్థన్యగ్నోధతరుమేత్య తన్మూలే ఉపవేశనం॥ 3 ॥
దుర్యోధనేన పునర్జలస్తంభనేన హ్రదప్రవేశనం॥ 4 ॥
Mahabharata - Shalya Parva - Chapter Text

`సంజయ ఉవాచ। 9-30-0x(5133)(61902)
ముహూర్తాదివ రాజేంద్ర సర్వం శూన్యమదృశ్యత।
మత్తవారణసంఘుష్టం శిబిరం విద్రుతే బలే॥ 9-30-1(61903)
యత్ర శబ్దేన మహతా నాన్వబుధ్యన్మహారథాః।
తత్ర శబ్దం న శృణుమో మనుష్యస్యాపి కస్యచిత్'॥ 9-30-2(61904)
ధృతరాష్ట్ర ఉవాచ। 9-30-3x(5134)
హతేషు సర్వసైన్యేషు పాండుపుత్రై రణాజిరే।
మామకాశ్చావశిష్టాస్తే కిమకుర్వత సంజయ॥ 9-30-3(61905)
కృతవర్మా కృపశ్చైవ ద్రోణపుత్రశ్చ వీర్యవాన్।
దుర్యోధనశ్చ మందాత్మా రాజా కిమకరోత్తదా॥ 9-30-4(61906)
సంజయ ఉవాచ। 9-30-5x(5135)
సంప్రాద్రువత్సు దారేషు క్షత్రియాణాం మహాత్మనాం।
విద్రుతే శిబిరే శూన్యే భృశోద్విగ్నాస్త్రయో రథాః॥ 9-30-5(61907)
నిశంయ పాండుపుత్రాణాం తదా వైజయినాం స్వనం।
విద్రుతం శిబిరం దృష్ట్వా సాయాహ్నే రాజగృద్వినః।
స్థానం నారోచయంస్తత్ర తతస్తే హదమభ్యయుః॥ 9-30-6(61908)
యుధిష్ఠిరోఽపి ధర్మాత్మా భ్రాతృభిః సహితో రణే।
హృష్టః పర్యపతద్రాజందుర్యోధనవధేప్సయా॥ 9-30-7(61909)
మార్గమాణాస్తు సంక్రుద్ధాస్తవ పుత్రం జయైషిణః।
యత్నతోఽన్వేషమాణాస్తే నైవాపశ్యంజనాధిపం॥ 9-30-8(61910)
యదా దుర్యోధనో యుద్ధం త్యక్త్వా పద్భ్యాం పరాక్రమమత్।
తం హదం ప్రావిశచ్చాపి విష్టభ్యాపః స్వమాయయా॥ 9-30-9(61911)
యదా తు పాండవాః సర్వే సుపరిశ్రాంతవాహనాః।
తతః స్వశిబిరం ప్రాప్య వ్యతిష్ఠంత ససైనికాః॥ 9-30-10(61912)
తతః కృపశ్చ ద్రౌణిశ్చ కృతవర్మా చ సాత్వతః।
సన్నివిష్టేషు పార్థేషు ప్రయయుస్తం హదం శనైః॥ 9-30-11(61913)
తే తం హదం సమాసాద్య యత్ర శేతే జనాధిపః।
అభ్యభాషంత దుర్ధర్షం రాజానం సుప్తమంభసి॥ 9-30-12(61914)
రాజన్నుత్తిష్ఠ యుధ్యస్వ సహాస్మాభిర్యుధిష్ఠిరం।
జిత్వా వా పృథివీం భుంక్ష్వ హతో వా స్వర్గమాప్నుహి॥ 9-30-13(61915)
తేషామపి బలం సర్వం హతం దుర్యోధన త్వయా।
ప్రతివిద్ధాశ్చ భూయిష్ఠం యే శిష్టాస్తత్ర సైనికాః॥ 9-30-14(61916)
న తే వేగం విషహితుం శక్తాస్తవ విశాంపతే।
అస్మాభిరపి గుప్తస్య తస్మాదుత్తిష్ఠ భారత॥ 9-30-15(61917)
దుర్యోధన ఉవాచ। 9-30-16x(5136)
దిష్ట్యా పశ్యామి వో ముక్తానీదృశాత్పురుషక్షయాత్।
పాండుకౌరవసంమర్దాజ్జీవమానాన్నరర్షభాన్॥ 9-30-16(61918)
విజేష్యామో వయం సర్వే విశ్రాంతా విగతక్లమాః।
భవంతశ్చ పరిశ్రాంతా వయం చ భృశవిక్షతాః।
ఉదీర్ణం చ బలం తేషాం తేన యుద్ధం న రోచయే॥ 9-30-17(61919)
న త్వేతదద్భుతం వీరా యద్వో మహదిదం మనః।
అస్మాసు చ పరా శక్తిర్న తు కాలః పరాక్రమే॥ 9-30-18(61920)
విశ్రంయైకాం నిశామద్య భవద్భిః సహితో రణే।
ప్రతియోత్స్యాంయహం శత్రూఞ్శ్వో న స్యాచ్చ శ్రమో మమ॥ 9-28-19(61921)
సంజయ ఉవాచ। 9-28-20x(5137)
ఏవముక్తోఽబ్రవీద్ద్రౌణీ రాజానం యుద్ధదుర్మదం।
ఉత్తిష్ఠ రాజన్భద్రం తే విజేష్యామో వయం పరాన్॥ 9-28-20(61922)
ఇష్టాపూర్తేన దానేన సత్యేన చ జపేన చ।
శపే రాజన్యథా హ్యద్య నిహనిష్యామి సోమకాన్॥ 9-28-21(61923)
మా స్మ యజ్ఞకృతాం ప్రీతిమాప్నుయాం సజ్జనోచితాం।
యదీమాం రజనీం వ్యుష్టాం న హి హన్మి పరాన్రణే॥ 9-30-22(61924)
నాహత్వా సర్వపాంచాలాన్విమోక్ష్యే కవచం విభో।
ఉత్తిష్ఠ త్వం బ్రవీంయేతత్తన్మే శృణు జనాధిప॥ 9-30-23(61925)
తేషు సంబాషమాణేషు వ్యాధాస్తం దేశమాయయుః।
మాంసభారపరిశ్రాంతాః పానీయార్థం యదృచ్ఛయా॥ 9-30-24(61926)
తే హి నిత్యం మహారాజ భీమసేనస్య లుబ్ధకాః।
మాంసభారానుపాజహ్నుర్భక్త్యా పరమయా విభో॥ 9-30-25(61927)
తే తత్ర ధిష్ఠితాస్తేషాం సర్వం తద్వచనం రహః।
దుర్యోధనవచశ్చైవ శుశ్రువుః సంగతా మిథః॥ 9-30-26(61928)
తేఽపి సర్వే మహేష్వాసా అయుద్ధార్థిని కౌరవే।
నిర్బంధం పరమం చక్రుస్తదా వై యుద్ధకాంక్షిణః॥ 9-30-27(61929)
తాంస్తథా సముదీక్ష్యాథ కౌరవాణాం మహారథాన్।
అయుద్ధమనసం చైవ రాజానం స్థితమంభసి॥ 9-30-28(61930)
తేషాం శ్రుత్వా చ సంవాదం రాజ్ఞశ్చ సలిలే సతః।
వ్యాధా హ్యజానన్రాజేంద్ర సలిలస్థం సుయోధనం॥ 9-30-29(61931)
తే పూర్వం పాండుపుత్రేణ పృష్టా హ్యాసన్సుతం తవ।
యదృచ్ఛోపగతాస్తత్ర రాజానం పరిమార్గతా॥ 9-30-30(61932)
తతస్తే పాండుపుత్రస్య స్మృత్వా తద్భాషితం తదా।
అన్యోన్యమబ్రువన్రాజన్మృగవ్యాధాః శనైరివ॥ 9-30-31(61933)
దుర్యోధనం ఖ్యాపయామో ధనం దాస్యతి పాండవః।
సువ్యక్తమిహ నః ఖ్యాతో హదే దుర్యోధనోనృపః॥ 9-30-32(61934)
తస్మాద్గచ్ఛామహే సర్వే యత్ర రాజా యుధిష్ఠిరః।
ఆఖ్యాతుం సలిలే సుప్తం దుర్యోధనమమర్షణం॥ 9-30-33(61935)
ధృతరాష్ట్రాత్మజం తస్మై భీమసేనాయ ధీమతే।
శయానం సలిలే సర్వే కథయామో ధనుర్భృతే॥ 9-30-34(61936)
స నో దాస్యతి సుప్రీతో ధనాని బహులాన్యుత।
కిం నో మాంసేన శుష్కేణ పరిక్లిష్టేన శోషిణా॥ 9-30-35(61937)
ఏవముక్త్వా తు తే వ్యాధాః సంప్రహృష్టా ధనార్థినః।
మాంసభారానుపాదాయ ప్రయయుః శిబిరం ప్రతి॥ 9-30-36(61938)
పాణ్·డవాశ్చ మహారాజ లబ్ధలక్షాః ప్రహారిణః।
అపశ్యమానాః సమరే దుర్యోధనమవస్థితం॥ 9-30-37(61939)
నికృతిజ్ఞస్య పాపస్య తస్యాభిగమనేప్సయా।
చారాన్సంప్రేషయామాసుః సమంతాత్తద్రణాజిరే॥ 9-30-38(61940)
ఆగంయ తు తతః సర్వే నష్టం దుర్యోధనం నృపం।
న్యవేదయంత సహితా ధర్మరాజస్య సైనికాః॥ 9-30-39(61941)
తేషాం తద్వచనం శ్రుత్వా చారాణాం భరతర్షభ।
చింతామభ్యగమత్తీవ్రాం నిశశ్వాస చ పార్థివః॥ 9-30-40(61942)
`అరిశేషే జీవతి తు సందిగ్ధో విజయో భవేత్।
రాజ్యం లభే కథం తద్వి పూజితం విజయాదిభిః'॥ 9-30-41(61943)
అథ స్థితానాం పాండూనాం దీనానాం భరతర్షభ।
తస్మాద్దేశాదపక్రంయ త్వరితా లుబ్ధకా విభో॥ 9-30-42(61944)
ఆజగ్ముః శిబిరం హృష్టా దృష్ట్వా దుర్యోధనం నృపం।
వార్యమాణాః ప్రవిష్టాశ్చ భీమసేనస్య పశ్యతః॥ 9-30-43(61945)
తే తు పాండవమాసాద్య భీమసేనం మహాబలం।
తస్మై తత్సర్వమాచఖ్యుర్యద్వృత్తం యచ్చ వై శ్రుతం॥ 9-30-44(61946)
తతో వృకోదరో రాజందత్త్వా తేషాం ధనం బహు।
ధర్మరాజాయ తత్సర్వమాచచక్షే పరంతపః॥ 9-30-45(61947)
అసౌ దుర్యోధనో రాజన్విజ్ఞాతో మమ లుబ్ధకైః।
సంస్తభ్య సలిలం శేతే యస్యార్థే పరితప్యసే॥ 9-30-46(61948)
తద్వచో భీమసేనస్య ప్రియం శ్రుత్వా విశాంపతే।
అజాతశత్రుః కౌంతేయో హృష్టోఽభూత్సహ సోదరైః॥ 9-30-47(61949)
తం చ శ్రుత్వా మహేష్వాసం ప్రవిష్టం సలిలహదే।
క్షిప్రమేవ తతోఽగచ్ఛన్పురస్కృత్య జనార్దనం॥ 9-30-48(61950)
తతః కిలకిలాశబ్దః ప్రాదురాసీద్విశాంపతే।
పాండవానాం ప్రహృష్టానాం పాంచాలానాం చ సర్వశః॥ 9-30-49(61951)
సింహనాదాంస్తతశ్చక్రుః క్ష్వేడాశ్చ భరతర్షభ।
త్వరితాః క్షత్రియా రాజన్నుదక్రోశన్పరస్పరం॥ 9-30-50(61952)
జ్ఞాతః పాపో ధార్తరాష్ట్రో దృష్టశ్చేత్యసకృద్రణే।
ప్రాక్రోశన్సోమకాస్తత్ర హృష్టరూపాః సమంతతః॥ 9-30-51(61953)
తేషామాశు ప్రయాతానాం రథానాం తత్ర వేగినాం।
వభూవ తుములః శబ్దో దివస్పృక్ పృథివీపతే॥ 9-30-52(61954)
దుర్యోధనం పరీప్సంతస్తత్రతత్ర యుధిష్ఠిరం।
అన్వయుస్త్వరితాస్తే వై రాజానం శ్రాంతవాహనాః॥ 9-30-53(61955)
అర్జునో భీమసేనశ్చ మాద్రీపుత్రౌ చ పాండవౌ।
ధృష్టద్యుంనశ్చ పాంచాల్యః శిఖండీ చాపరాజితః॥ 9-30-54(61956)
ఉత్తమౌజా యుధామన్యుః సాత్యకిశ్చ మహారథః।
పాంచాలానాం చ యే శిష్టా ద్రౌపదేయాశ్చ భారత।
హయాశ్చ సర్వే నాగాశ్చ శతశశ్చ పదాతయః॥ 9-30-55(61957)
తతః ప్రాప్తో మహారాజ ధర్మరాజః ప్రతాపవాన్।
ద్వైపాయనహదం ఘోరం యత్ర దుర్యోధనోఽభవత్॥ 9-30-56(61958)
శీతామలజలం హృద్యం ద్వితీయమివ సాగరం।
మాయయా సలిలం స్తభ్య యత్రాభూత్తే స్థితః సుతః॥ 9-30-57(61959)
అత్యద్భుతేన విధినా దైవయోగేన భారత।
సలిలాంతర్గతః శేతే దుర్దర్శః కస్యచిత్ప్రభో। 9-30-58(61960)
మానుషస్య మనుష్యేంద్ర గదాహస్తో జనాధిపః॥ 9-30-59(61961)
తతో దుర్యోధనో రాజా సలిలాంతర్గతో వసన్।
శుశ్రువే తుములం శబ్దం జలదోపమనిఃస్వనం॥ 9-30-59(61962)
యుధిష్ఠిరశ్చ రాజేంద్ర తం హదం సహ సోదరైః।
ఆజగామ మహారాజ తవ పుత్రవధాయ వై॥ 9-30-60(61963)
మహతా శంఖనాదేన రథనేమిస్వనేన చ।
ఊర్ధ్వం ధున్వన్మహారేణుం కంపయంశ్చాపి మేదినీం॥ 9-30-61(61964)
యౌధిష్ఠిరస్య సైన్యస్య శ్రుత్వా శబ్దం మహారథాః।
కృతవర్మా కృపో ద్రౌణీ రాజానమిదమబ్రువన్॥ 9-30-62(61965)
ఇమే హ్యాయాంతి సంహృష్టాః పాండవా జితకాశినః।
అపయాస్యామహే తావదనుజానాతు నో భవాన్॥ 9-30-63(61966)
దుర్యోధనస్తు తచ్ఛ్రుత్వా తేషాం తత్ర తరస్వినాం।
తథేత్యుక్త్వా హదం తం వై మాయయాఽస్తంభయత్ప్రభో॥ 9-30-64(61967)
తే త్వనుజ్ఞాప్య రాజానం భృశం శోకపరాయణాః।
జగ్ముర్దూరే మహారాజ కృపప్రభృతయో రథాః॥ 9-30-65(61968)
తే గత్వా దూరమధ్వానం న్యగ్రోధం ప్రేక్ష్య మారిష।
న్యవిశంత భృశం శ్రాంతాశ్చింతయంతో నృపం ప్రతి॥ 9-30-66(61969)
విష్టభ్య సలిలం సుప్తో ధార్తరాష్ట్రో మహాబలః।
పాండవాశ్చాపి సంప్రాప్తాస్తం దేశం యుద్ధమీప్సవః॥ 9-30-67(61970)
కథం ను యుద్ధం భవితా కథం రాజా భవిష్యతి।
కథం ను పాండవా రాజన్ప్రతిపత్స్యంతి కౌరవం॥ 9-30-68(61971)
ఇత్యేవం చింతయానాస్తు రథేభ్యోఽశ్వాన్విముచ్య తే।
తత్రాసాంచక్రిరే రాజన్కృపప్రభృతయో రథాః॥ ॥ 9-30-69(61972)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే శల్యపర్వణి హ్రదప్రవేశపర్వణి అష్టాదశదివసయుద్ధే త్రింశోఽధ్యాయః॥ 30 ॥

Mahabharata - Shalya Parva - Chapter Footnotes
9-30-18 అస్మాసు చ పరా భక్తిర్దర్శితా కార్యగౌరవాత్। ఇతి ఙ. పాఠః॥
9-30-22 యజ్ఞకృతాం ప్రీతి యజ్ఞాదిజస్య పుణ్యస్య ఫలం॥
9-30-39 నష్టం అదృశ్యత్వం గతం లీనమిత్యర్థః॥
9-30-30 త్రింశోఽధ్యాయః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.